توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٧ - رد ديگر كلام سكاكى بنظر مصنف و توضيح شارح

و حينئذ يخرج عن التعريف مثل لفظ الصّلاة المستعمل فى عرف الشرع فى الدعاء لان استعماله فى الدعاء ليس من حيث انّه موضوع الدعاء جزء من الموضوع له.

و قد يجاب بان قيد اصطلاح به التخاطب مراد فى تعريف الحقيقة لكنّه اكتفى بذكره فى تعريف المجاز لكون البحث عن الحقيقة غير مقصود بالذّات فى هذا الفن و بان اللام فى الوضع للعهد اى الوضع الذى وقع به التّخاطب فلا حاجة الى هذا القيد و فى كليهما نظر.

و اعترض ايضا على تعريف المجاز بانه يتناول الغلط لانّ فى خذ هذا الفرس مشيرا الى كتاب بين يديه مستعمل فى غير ما وضع له و الاشارة الى الكتاب قرينة على انّه لم يرد بالفرس معناه الحقيقى.

ترجمه‌

رد ديگر كلام سكاكى بنظر مصنف و توضيح شارح‌

مصنّف گويد:

و نيز تقييد نمودن استعمال به قيد [اصطلاح به التّخاطب‌] در تعريف لازم و واجب است.

شارح گويد:

و نيز كلام سكّاكى را ميتوان با اين اشكال ردّ كرد و گفت:

همانطوريكه در تعريف مجاز به قيد [اصطلاح يقع به التّخاطب‌] محتاجيم تا بواسطه‌اش مانند لفظ [الصّلوة] را كه شارع مجازا آنرا در دعاء استعمال مى‌كند در تعريف مجاز داخل نمائيم همچنين در تعريف حقيقت به آن نيازمنديم تا بكمك آن لفظ مزبور را در فرض مذكور در تعريف‌